dr Karol MARCINKOWSKI

(1800-1846) – poznański lekarz (autorytet w skali Europy w dziedzinie walki z cholerą), działacz społeczny i filantrop, którego nazwisko stało się w Wielkopolsce symbolem idei pracy organicznej. Był kilkakrotnie więziony za działalność patriotyczną (m.in. brał udział w Powstaniu Listopadowym). W Poznaniu założył Towarzystwo Naukowej Pomocy przyznające stypendia uzdolnionej młodzieży, do historii spółdzielczości wszedł za sprawą zainicjowania powołania w tym mieście spółki ziemiańskiej prowadzącej hotel „Bazar”, w którym spotykali się polscy działacze, a także mieściły się polskie firmy handlowe i rzemieślnicze. W znacznym stopniu to właśnie tam, z dyskusji pod hasłami modernizacji społecznej i gospodarczej, solidaryzmu międzygrupowego oraz zakładania różnego rodzaju polskich stowarzyszeń, zrodził się wielkopolski ruch spółdzielczy, który stał się jednym z wiodących na naszych ziemiach. Sam Marcinkowski już tego nie doczekał, lecz z pewnością zasłużył na miano prekursora spółdzielczości w zaborze pruskim, jego duchowymi spadkobiercami były takie postacie jak współtwórca ruchu kółek rolniczych M. Jackowski czy zasłużeni na polu tworzenia banków spółdzielczych M. Łyskowski i ks. P. Wawrzyniak.

Oprac. dr Adam Piechowski